Online participatie: technologie als ultiem participatiemiddel?

Kan online technologie steden en gemeenten helpen om burgers beter te betrekken bij beleidskwesties? Michiel Nuytemans (@michielnu) van Tree company gaf zijn visie in het Terzake magazine en benadrukt de meerwaarde van het “e-participatie” of “online participatie” in het participatielandschap.

Wat is de meerwaarde van online participatie?

Voor de burger is digitale participatie een laagdrempelige manier om, waar en wanneer het hem past, deel te nemen aan participatietrajecten. Zo kan een bredere groep burgers bereikt worden. Verder laat het verregaande transparantie toe, door de inhoud van een proces raadpleegbaar en overzichtelijk te maken voor (niet-)deelnemers.

Is participatie meer dan ideeën verzamelen?

Er bestaat een brede set van online instrumenten en methodes. Door in te zetten op een dialoog kunnen mensen naast ideeën verzamelen ook ideeën uitwisselen, ze versterken en uitdagen. Vandaag zijn er ook al oplossingen om burgers toe te laten prioriteiten te kiezen, een voorstel helemaal uit te werken in een dossier, in afgesloten groepen verder te discussiëren of vormen van engagement op te nemen in ideeën.

Door in te zetten op een dialoog kunnen mensen naast ideeën verzamelen ook ideeën uitwisselen, ze versterken en uitdagen.
– Michiel Nuytemans

Belangrijk is om de juiste methode in te zetten op het juiste moment én voor het juiste project. Klassiek zullen we online tools vaak inzetten bij het begin van een traject om te informeren, input te verzamelen en prioriteiten te verkennen. Vaak worden de ideeën in live events verder uitgewerkt.

Is online geen nichepubliek?

Het is zo dat bepaalde groepen minder online vaardig zijn of gewoon minder online aanwezig zijn. Wij geloven daarom sterk in de complementariteit met “live” samenkomsten met burgers. Enerzijds stimuleren we organisaties om zelf mensen bij elkaar te brengen en die input ook in te brengen op onze platformen. Anderzijds volgen er vaak live evenementen in een participatietraject met bijvoorbeeld specifieke aandacht voor de aanwezigheid van moeilijk bereikbare doelgroepen.

Wat zijn de succesfactoren van een participatietraject?

Een sterke communicatie om een traject te lanceren, duidelijkheid over de doelstelling van het participatietraject en wat er met de input zal gebeuren zijn de drie basis elementen voor een succesvol traject.

Daarnaast is er nood aan goede moderatie om de kwaliteit van de input te bewaken en te versterken en aan een laagdrempelig platform dat eenvoudig bruikbaar is. Heel wat elementen worden versterkt door de werking van de opgezette platformen, maar het vraagt uiteraard ook een goede begeleiding.

Wij geloven sterk in de complementariteit van online participatie met “live” samenkomsten met burgers.

Welke drempels zie je bij burgers om deel te nemen?

De burger wordt overspoeld met informatie en met vragen om deel te nemen aan heel wat verschillende zaken. Dit maakt het voor een gemeentebestuur niet gemakkelijk om de burger te bereiken met dit soort trajecten (participatietrajecten, nvdr).

Door te veel en te weinig doordachte initiatieven dreigt ook participatie moeheid bij burgers. Het is daarom belangrijk om heel bewust met participatie om te gaan en er niet halsoverkop mee van start te gaan.

Wat is voor jou je meest geslaagde project?

Via de burgerbegroting van het district Antwerpen kunnen burgers meer dan één miljoen euro verdelen over heel wat concrete projecten. Samen met het district zijn we hiervoor stap voor stap online mogelijkheden aan het inbouwen. Met succes: dit jaar werden op ons platform meer dan 200 projecten ingediend voor de burgerbegroting.

We bouwen hier mee aan een traject dat elk jaar beter wordt en meer burgers sterker en sterker betrekt.

Kunnen ook kleine gemeenten aan burgerparticipatie doen?

Door de beperkte budgetten in kleine gemeenten is er vaak minder ruimte voor maatwerk. Zij denken dus best goed na: bij welke dossiers biedt online participatie de grootste meerwaarde? Vaak is er met een klein budget en het slim gebruik van een aantal tools al veel mogelijk.

Vaak is er met een klein budget en het slim gebruik van een aantal tools al veel mogelijk.

Wat zijn de toekomstambities?

We begeleiden graag steden en gemeenten met concrete projecten rond allerlei thema’s. Het is ook fijn wanneer we een langer traject met een gemeente kunnen uitwerken waarin verschillende projecten een plaats krijgen, voorbij de eenmalige initiatieven. Het laat ons toe samen een strategie uit te werken en een langer verhaal te schrijven.

Zelf aan de slag met online participatie? Laat je inspireren door enkele case studies van e-participatie met het participatieplatform!