Participatie in het kader van de verkiezingen: een blik vooruit naar #vk2018

De voorbije dagen sloten we 2017 af en vatten we het verkiezingsjaar 2018 aan. Voor het aan de politici is om beloftes te maken voor de verkiezingen, laten de drijvende krachten achter Tree Company in hun nieuwjaars- en verkiezingskaarten kijken.

Welke rol kan participatie spelen als voorbereiding op de verkiezingen in 2018?

De verkiezingen zullen zeer bepalend zijn voor de lokale participatieprojecten in 2018 en een heel eigen dynamiek op gang brengen. Verkiezingen creëren namelijk een ideaal momentum voor participatie, zowel er voor als er na. Tegelijkertijd zorgt deze periode echter ook voor een aantal specifieke uitdagingen.

De verkiezingen zullen een heel eigen dynamiek rond participatie op gang brengen door het striktere toekijken van de Vlaamse Overheid op overheids-communicatie.

De verkiezingen zijn een ideaal moment om burgers te vragen om hun input te geven: de kaarten worden immers geschud voor de komende zes jaar. Partijen bepalen hun partijprogramma en de zaken die ze meenemen naar de onderhandelingen. Door participatie kan je de lokale kennis van de achterban en kiezers gebruiken om draagvlak te creëren voor je partijprogramma. Daarnaast biedt het inspiratie om slimme, nieuwe ideeën op te stellen.

Het is ook het ogenblik dat belangenorganisaties en middenveld hun ideeën en ambities formuleren en doorspelen aan partijen en politici. Ook voor hen is het interessant om hun achterban te betrekken bij het uitwerken van hun ideeën, het onderbouwen van hun ambities en het draagvlak ervoor te tonen.

 

Is er ook een rol weggelegd voor participatie na 14 oktober?

Absoluut, na de verkiezingen dient immers een meerjarenplanning opgemaakt te worden. Na de vorige verkiezingen was de inbreng van participatie hierop nog eerder beperkt. We verwachten dat in 2018 veel meer gemeentes hier deze keer werk van gaan maken. Het participatieproject in Asse toont hier duidelijk de mogelijkheden.

Zowel de maanden voor als na de verkiezingen bieden heel wat opportuniteiten voor participatie-trajecten. Dankzij de verplichting tot participatie is de tijd dan ook rijp om dit grondig aan te pakken.

Verkiezingsprogramma’s en nieuwe bestuursakkoorden zijn het ideale moment om een aantal ambities rond participatie op te nemen. We hopen dat de nieuwe of vernieuwde lokale besturen één van de vele kansen voor participatie grijpen. Mogelijkheden zijn het aanstellen van een schepen of dienst van participatie, het starten van een burgerbegroting, het participatiever aanpakken van beleidstrajecten of het opzetten van een online participatieplatform.

Voor welke uitdagingen rond participatie komen lokale besturen te staan in 2018?

Voor de verkiezingen wordt het vooral een evenwichtsoefening tussen participatie en verkiezingscommunicatie. De Vlaamse overheid laat immers niet toe dat overheidscommunicatie, zoals participatie, zich leent voor ondersteuning van partijpolitieke doeleinden. Lokale besturen worden hier ook geconfronteerd met de sperperiode vanaf 1 juli: beleidsparticipatie zal sneller gezien worden als een initiatief met het oog op de verkiezingen.

Een tweede uitdaging is er specifiek voor langlopende participatieprojecten, zoals ons traject in de regio Vliet-Molenbeek (als vervolg op het traject bij de Kerkebeek). Bij deze projecten loopt het project immers tot in de nieuwe legislatuur zodat er een overdracht naar één of meerdere nieuw besturen noodzakelijk is. Zowel oude als nieuwe besturen zullen moeten beslissen hoe ze hier mee omgaan.

Hoe zal participatie in 2018 verder evolueren?

De volgende jaren zal (online) participatie nog sterk en snel evolueren. Enerzijds zien we heel wat zaken die nu uitgeprobeerd zijn en goed werken, die breed uitgerold kunnen worden. Anderzijds is er nog steeds heel veel nood én ruimte voor experiment. De toenemende vraag naar en aandacht voor participatie en de aankomende verkiezingen zorgen er alvast voor dat 2018 een zeer boeiend jaar is om naar uit te kijken!

2018 wordt een zeer interessant jaar voor participatie. De toenemende aandacht voor het topic en de aankomende verkiezingen zorgen voor heel wat mooie participatie kansen!